Trang chủ Dư luận Bài in trên Bảo hiểm xã hội, ngày 8/8/2015
Bài in trên Bảo hiểm xã hội, ngày 8/8/2015
 
"Sức hút" Di Li
 
 
 
Di Li hiện là nữ nhà văn sung sức của văn đàn Việt với nhiều tác phẩm ở nhiều thể loại khác nhau, rất được công chúng yêu thích. Nhưng với tản văn, Di Li luôn tạo được một sức hút rất riêng, không lẫn vào đâu.
 
 
Trong buổi ra mắt cuốn tạp văn mới nhất “Gã Tây kia sao lấy được vợ Việt” của cô, nhà thơ Trần Đăng Khoa đã không tiếc lời khen ngợi Di Li: “Tôi cho rằng, với tạp văn, không ai viết hơn được Phan Thị Vàng Anh. Nhưng Di Li cũng sắc sảo không kém. Nếu Vàng Anh sắc nét như một con dao được bóc trần ra thì Di Li lại sắc như một con dao bọc lụa”.
 
 
Sự sắc sảo của những quan điểm, quan niệm về cuộc sống, con người ẩn mình trong những câu chữ tưởng như giản dị nhưng thực ra được trau chuốt, chọn lọc rất kĩ càng và đặc biệt là sự dụng công của người viết trong việc lựa chọn cách đặt vấn đề mới lạ- chính những điều ấy làm nên một Di Li rất riêng, đầy sức hấp dẫn khi xông vào địa hạt vốn không được xem trọng trên văn đàn- tản văn. Sắc sảo đó, cá tính đó nhưng vẫn bộc lộ một chất đàn bà mềm mại trong từng câu chữ. Ví như cái lối thủ thỉ nhẹ nhàng mà đầy hài hước trong câu chuyện vui lý giải “Gã Tây kia sao lấy được vợ Việt”: “Quan niệm của đàn ông Việt và đàn ông phương Tây rất khác nhau. Tỉ dụ chuyện thứ nhất là tôi nghe không dưới cả tá chàng Tây (nhiều quốc tịch khác nhau) nói rằng phụ nữ Việt Nam đẹp nhất châu Á, là “đẹp nhất” hẳn hoi, chứ còn đàn ông nước ngoài khen phụ nữ Việt Nam đẹp thì nhiều, tôi chưa thấy ai chê đàn bà nước mình xấu cả. Tôi hồ hởi kể lại chuyện này với các nam nhân nhà mình. Họ bĩu môi “So làm sao được với phụ nữ Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ”, rồi phẩy tay ra cái điều không thèm nói nữa, ý rằng: “Bọn ấy” nó nịnh thế mà cũng tin”. Rồi một loạt các lập luận, dẫn chứng được nhà văn mang ra để chứng minh cho cái chủ đề “Gã Tây kia sao lấy được vợ Việt” vốn đi ngược lại quan niệm của số đông. Cái đúc kết của Di Li đủ khiến người đọc- cả phe kia thấy hài lòng bởi sự hài hước, nhẹ nhàng, không nặng nề việc tranh luận quan điểm cá nhân bởi dù sao, nó là ý kiến riêng của người viết: “Cứ bảo “được hẳn anh Tây”, vậy mà tôi chưa từng thấy một cô gái Việt Nam nào kết hôn với một nhà tài phiệt có tên trong tạp chí Forbes, một bộ trưởng Italia, một minh tinh Hollywood, một nhà văn hàng đầu của Pháp hay một ngôi sao bóng đá/quần vợt ở Đức… Theo tôi thì đáng lẽ phải nói ngược lại như nhà văn Charles Waugh, như Joe Ruelle hay tác giả của “Charisma Man”: Cái gã Tây kia bình thường quá thể, sao lại cưới được hẳn một cô người mẫu/diễn viên/ca sĩ nổi tiếng ở Việt Nam. Ghen tị quá!”.
 
 
 
 
Chuyên gia tư vấn tâm lý, tình cảm Đinh Đoàn vốn mặc định “tác giả nữ thường thuộc hai dạng. Một là viết về yêu đương lãng mạn, chàng chàng, nàng nàng… dành cho các cô gái mới lớn. Hai là gay gắt, vừa “chửi” đàn ông là kẻ bạc tình, chỉ muốn ăn mà không muốn có trách nhiệm, gia trưởng, độc đoán, lười làm việc nhà…”. Nhưng khi cầm trên tay tản văn của Di Li, Đinh Đoàn đã phải nghĩ khác: “Tác giả nữ đầu tiên “bắt” tôi đọc hết các câu chuyện của cô là Di Li, đọc xong thấy cô không phải một trong hai dạng kia!”. “Công nhận Di Li hay viết về chàng và nàng, về đàn ông và phụ nữ, về Adam và Eva, nhưng đừng tưởng cô ấy mô tả cảnh họ quấn quýt lấy nhau, giằng xé nhau, ngấu nghiến nhau ở trên giường. Cô ấy cũng không viết những chuyện “cấm đàn bà đọc” hay “không dành cho đàn ông”. Những câu chuyện có cái tên “thật thà như đếm” như “Khi nào phụ nữ bớt hi sinh”, “Đàn ông mới là khổ”, “Đàn ông hoàn hảo”… ai đọc cũng được, già trẻ, nam, nữ đều đọc được và chắc chắn sẽ gật gù bảo: “Hóm hỉnh mà sâu sắc ra phết”. Sau khi đọc một mạch hết hơn hai trăm trang của cuốn tản văn mới nhất của Di Li, Đinh Đoàn bảo “Tôi nhận ra cô là “đồng nghiệp” của mình. Không đao to búa lớn, cứ tưng tửng mà viết, mà kể những chuyện để người đọc vừa cười tủm tỉm vì nó dí dỏm, nhưng cũng khiến ta phải suy nghĩ bởi chúng mang màu sắc “tư vấn tình yêu, hôn nhân, gia đình”.
 
 
“Gã Tây kia sao lấy được vợ Việt” (NXB Phụ nữ-2015) là cuốn tản văn thứ ba của Di Li, sau “Cocktail thị thành” (NXB Phụ nữ-2011) và “Adam & Eva” (NXB Văn học- 2013). Ngoài ra, các thể loại khác Di Li cũng viết nhiều, tổng cộng lại cũng tới hơn 20 cuốn tính từ 2007 đến giờ. Đều đặn ra mắt các tác phẩm mới, có thể thấy sức sáng tạo và khả năng lao động cần cù tới đâu của Di Li. Điều đặc biệt là ở thể loại nào, Di Li cũng gây được chú ý. Riêng với tản văn, dù 3 tác phẩm chưa phải là nhiều, nhưng lại đánh dấu một Di Li mới mẻ, khác biệt và cũng đầy sâu sắc trong số các cây bút nữ. Và tuyệt nhiên, tản văn Di Li không hề bị lọt thỏm trong “biển” tản văn hiện nay. Độc giả vẫn tìm đến với Di Li. Bằng chứng là cuốn “Cocktail thị thành” sắp tới sẽ được xuất bản bằng tiếng Hà Lan (tháng 7/2015), buổi ra mắt “Gã Tây kia sao lấy được vợ Việt” đông nghẹt khán phòng…
 
 
Ở tản văn của Di Li, độc giả tìm thấy sự gần gũi, những chia sẻ thú vị nhưng cũng rất hữu ích. Như MC Thảo Vân đã từng chia sẻ về cuốn “Adam & Eva” của Di Li: “Tôi thích những tản mạn này của Di Li vì nhiều lý do, nhưng có lẽ lý do chính nhất, đấy là cô đã cho tôi thấy được, đúng ra đàn bà chúng tôi nên thế nào, và đàn bà chúng tôi thực ra vừa giỏi vừa ngốc thế nào. Và mọi thứ đều có thể tốt hơn những gì chúng ta đang có rất nhiều lần, nhất là tình yêu, nếu chúng ta thật sự muốn và học cách để làm. Và tôi ước sao, các anh, hãy cũng cảm nhận ra và thay đổi, để chúng tôi không còn phải viết những lá thư cho ông già Noel để rồi nhận được trả lời rằng, điều chúng tôi mơ ước là không thể có”.
 
 
Di Li không có thói quen thuyết minh về quá trình viết sách của mình. Nhưng đọc tản văn của Di Li đủ hiểu nữ nhà văn cũng phải dụng công không ít trong việc lựa chọn ý tưởng, chi tiết và ngôn từ. Đặc biệt, viết tản văn mà dựng nên được cả những nhân vật điển hình, thì quả thực, không nhiều người làm được. Vậy mà Di Li đã cho độc giả được thấy những gương mặt nhân vật điển hình ấy với “anh chàng đu đủ sữa”, “cô nàng nước lọc”… Di Li đã khái quát nên một bộ phận của thế hệ trẻ hiện nay với lối sống nhàn nhạt, mờ mờ, ảo ảo, bồng bềnh trên mây, luôn ở trong sự bao bọc quá mức của cha mẹ...
 
 
Nhà thơ Trần Đăng Khoa đánh giá cao Di Li: “Chuyện của mỗi người, mỗi nhà, rất thân thuộc với người đọc, lại được lý giải, mổ xẻ sắc lẹm và thông minh của một cây bút có kiến thức sâu rộng và lịch lãm. Viết báo mà dựng được nhân vật, đưa ra những tuýp người điển hình của xã hội, điều chỉ thấy ở những nhà văn có tài, thông qua những truyện ngắn, hay những cuốn tiểu thuyết dày dặn, đặc sắc, nhưng với Di Li thì chỉ cần một bài báo ngắn, phong phanh chỉ vài trăm chữ cũng đã đủ giúp chị làm được điều ấy. Đó là cái tài đặc biệt của Di Li”.
 
 
Chính cái tài ấy, thêm một lần khẳng định cho sức cuốn hút khó cưỡng của tản văn Di Li.
 
Minh Anh