Bài in trên Thế giới phụ nữ số Tết Nhâm thìn

Di Li

Hồi năm 2006, tôi nghe nhà thơ Dạ Thảo Phương nhắc đến chuyện du lịch bụi ở Lào. Thấy thú vị quá, tôi hỏi chuyến đi ấy chị thực hiện cùng ai. Dạ Thảo Phương ngước mắt nhìn tôi ngạc nhiên: Chị đi một mình.
 

Ồ! Tôi nhìn chị đầy kính nể và không kém phần tò mò. Một tháng sau tôi mua vé xe buýt sang Lào, song vẫn phải quèo thêm người khác cho vui. Trên chiếc xe đường dài đầy nhóc người da trắng và những chiếc ba lô khổng lồ, tôi gặp nhiều hành khách du lịch bụi một mình. Một chị người Canada mặc chiếc áo pull in hình Angkor Wat cho biết chị một mình bay đến Phnompenh, rồi từ đó đi Angkor Wat, Sài Gòn, Hà Nội. Bữa nay sang Vientian rồi rời đến Luang Prabang, Bangkok và từ sân bay Thái Lan trở về Canada. Tổng cộng chuyến đi khám phá Đông Dương, một địa danh xa xôi và bí ẩn đối với người phương Tây, kéo dài 15 ngày. Tất cả gói gọn trong chiếc ba lô lầm bụi đang dựng trên sàn xe và một chiếc thẻ American Express. Tôi thấy người phụ nữ trẻ thực cô đơn trên chiếc xe chở đầy những người xa lạ đang lăn bánh đến một vùng đất xa lạ.

Cuối cùng tôi cũng có được cảm giác đơn độc ấy trên những cuộc hành trình. Và trong những lúc một mình sải bước dưới những tòa cao ốc gắn kính đen lạnh lẽo, trên bãi biển vắng người hay một mình trong hẻm núi hoang vu, tôi mới hiểu vì sao có những người thích độc hành. Nếu bạn có một người bạn đồng hành hợp gu thì đó là điều tuyệt vời, nhưng nếu người đi cùng bạn đến nơi chỉ thích chui vào khách sạn điều hòa mát lịm xem ti vi, đến giờ thì ngủ trưa hai tiếng, tắm giặt mất ngót tiếng, vừa lên xe ô tô đã kéo rèm che cho khỏi nắng rồi lim dim mắt ngủ, gặp danh lam thắng cảnh chụp quàng vài bức ảnh kỷ niệm rồi lại lên xe nghỉ ngơi và tới bữa ăn ở một quốc gia đạo Hồi lại còn đòi bắp cải luộc chấm trứng thì tốt hơn hết bạn nên đi du lịch một mình.

Những người bản địa bắt gặp tôi đi du lịch một mình cũng tỏ thái độ ngạc nhiên và thông cảm giống như khi tôi thấy người phụ nữ Canada nọ. Nhưng khoảnh khắc lặng lẽ đứng trên đỉnh Ngũ Hành Sơn nhìn xuống bao la nước biển và một mình chui vào những hang động đầy dơi không một bóng người bên phía tây Ngũ Hành cùng chiếc đèn pin to bằng bắp tay thuê của người địa phương, tôi thấy len lỏi trong lòng những cảm giác thật kỳ lạ. Đó chính là sự tự hào và kiêu hãnh của những người độc hành khi lặng lẽ khám phá thế giới này. Những hành tinh đơn độc trên cuộc hành trình dài sẽ mất hẳn sự ỷ lại và dựa dẫm vào một đoàn du lịch có lịch trình vạch sẵn và được phục vụ đến tận chân răng. Họ luôn phải tự mình đưa ra quyết định, tự mình giải quyết vấn đề và cũng… hưởng thụ một mình cảm giác cô đơn lạ lùng và tuyệt vời ở một nơi xa lạ. Đã có lúc tôi hình dung ra cảnh mình đi lạc trong những hang núi tối tăm ấy với chiếc đèn pin hết năng lượng và mắc kẹt lại đó vĩnh viễn. Rồi khi một mình trên chiếc taxi giữa Metro Manila đông đúc người, tôi cố gắng giải thích với người tài xế chỉ có thể nói được tiếng Tagalog rằng tôi muốn đến khu Intramuros. Anh ta lại tuôn một tràng tiếng Tagalog trong khi vẫn đi vòng vèo trong những con phố dài và hẹp vắng vẻ mà tôi thấy không hề giống với đường đi của mình ngày hôm qua. Cuối cùng nỗi lo thắt ruột của tôi cũng biến mất khi khu phố cổ Tây Ban Nha xuất hiện trước mặt. Lúc chiếc pedicab đưa tôi đi dọc con đường trải đá hộc với những bức tường trắng chạy dài đặc trưng của kiến trúc Địa Trung Hải, cảm giác an lành giữa những con người không cùng chung ngôn ngữ từ từ len lỏi một cách dễ chịu. Những anh nài ngựa, những người khách đi đường và bác tài lái pedicab vui vẻ cầm máy bấm hộ tôi những tấm ảnh lưu niệm trước tháp chuông nhà thờ, không quên hỏi tôi là người nước nào. Đó là những người bạn chỉ gặp một lần nhưng tồn tại mãi trong khoảnh khắc của hồi ức.

Và tôi cũng không thể nào quên cảm giác cô độc trên quán cà phê tầng thượng được gắn kính của một trung tâm thương mại nhìn ra bãi biển Kuta. Tôi ngồi trước những món đồ ăn chưa nhìn thấy bao giờ, giữa những người đang vui vẻ ăn uống và lặng lẽ nhìn mặt biển lóng lánh nắng thi thoảng tạt vào những chiếc lều bằng vải voan trắng trên bờ cát. Những người này không biết tôi là ai còn những người biết tôi lại không biết tôi đang ở đâu. Giờ phút này tôi là kẻ vô danh và vô hình trên mặt đất. Đôi khi con người ta vẫn cô đơn giữa một biển người vô tận như thế và cảm giác ấy thật tuyệt vời, khi mà bạn là kẻ đơn độc trên hành trình khám phá những miền đất lạ.